Για πολλούς από εμάς είναι ο φόβος ότι θα απογοητεύσουμε τους άλλους, και για άλλους η ενοχή ότι αν δεν είμαστε εκεί πρώτα για τους άλλους, δεν είμαστε αρκετά καλοί φίλοι ή και σύντροφοι. Ζούμε σε μια εποχή που το να απαντάς άμεσα σε κάθε μήνυμα, να τρέχεις για κάθε εξυπηρέτηση και να ακούς τα προβλήματα των άλλων θεωρείται ένδειξη αγάπης και ενδιαφέροντος. Άρα το να είστε διαθέσιμοι ανά πάσα στιγμή μοιάζει σχεδόν δεδομένο και κάπου εκεί, η πραγματική φροντίδα αρχίζει να παρεξηγείται. Το να πεις όχι ή να θέσεις ένα όριο ταυτίζεται με κακία κι εγωισμό.
Το να προσφέρετε και να είστε εκεί για τους άλλους με τον τρόπο που εσείς επιλέγετε είναι μια πράξη αγάπης. Όταν όμως αυτή η επιλογή πηγάζει από την ενοχή, σταματά να είναι φροντίδα και γίνεται εγκλωβισμός. Είναι μια αθόρυβη παγίδα όπου φροντίζεις συνεχώς τους άλλους, εκτός από τον εαυτό σου.
1. Αναγνωρίστε από πού πηγάζει η διαθεσιμότητά σας
Μην απαντάτε αυτόματα «ναι» σε κάθε αίτημα. Κάθε φορά που ετοιμάζεστε να προσφέρετε τη βοήθειά σας, κάντε μια μικρή παύση και ρωτήστε ειλικρινά τον εαυτό σας: «Το θέλω πραγματικά ή το κάνω επειδή φοβάμαι ότι θα σκεφτούν κάτι κακό για μένα αν αρνηθώ;». Όταν λέτε «ναι» ενώ μέσα σας νιώθετε ότι δεν το θέλετε, δεν προσφέρετε αγάπη, αλλά καταπιέζετε τον εαυτό σας να κάνει κάτι που δεν επιθυμεί πραγματικά κι αυτό δεν είναι αγάπη.
2. Το να μην είστε διαθέσιμοι δεν σας κάνει κακό άνθρωπο
Έχουμε συνδέσει την αξία μας με το πόσο χρήσιμοι είμαστε για τους γύρω μας. Η αλήθεια είναι πως το να πάρετε χρόνο για εσάς, να μην απαντήσετε αμέσως σε ένα μήνυμα ή να ακυρώσετε μια συνάντηση επειδή έχετε μια διαφορετική επιθυμία, δεν σημαίνει ότι δε νοιάζεστε. Αντίθετα σημαίνει ότι δίνετε αξία πρώτα στον εαυτό σας και μετά στους άλλους. Άλλωστε αν δεν είστε εσείς καλά, πώς θα μπορέσετε να βοηθήσετε και τους άλλους;!
3. Η συνεχής διαθεσιμότητα δημιουργεί έναν αθόρυβο θυμό
Όταν λέτε διαρκώς «ναι» ενώ μέσα σας φωνάζει ένα «όχι», η κούραση μετατρέπεται σταδιακά σε πικρία. Είναι εκείνο το βουβό παράπονο που νιώθετε όταν σκέφτεστε ότι εσείς είστε συνεχώς διαθέσιμοι για τους άλλους αλλά οι άλλοι δεν κάνουν το ίδιο για εσάς. Η αλήθεια όμως είναι πως οι γύρω σας δεν μπορούν να μαντέψουν τα όρια και τις επιθυμίες σας αν εσείς δεν τα επικοινωνείτε. Το να σέβεστε τα όριά σας και να αποσύρεστε όταν δεν αντέχετε δεν προστατεύει μόνο εσάς, αλλά σώζει και τις σχέσεις σας από τον θυμό που δημιουργείται.
4. Βάλτε όρια χωρίς να ζητάτε συγγνώμη
Το να εκφράσετε αυτό που θέλετε και νιώθετε, ακόμα κι αν θα δυσαρεστήσει τον άλλο δεν είναι αγένεια, ούτε απόρριψη αλλά ειλικρίνεια. Δε χρειάζεται να σκεφτείτε δικαιολογίες ούτε να απολογείστε επειδή δε θέλετε, είστε κουρασμένοι ή απλώς δεν έχετε ενέργεια. Τα υγιή όρια ευνοούν τις ουσιαστικές σχέσεις και ξεκαθαρίζουν ποιες σχέσεις βασίζονται στην αγάπη και ποιες στο βόλεμα και την ενοχή.
Και να θυμάστε ότι η διαθεσιμότητα δεν είναι υποχρέωση, ούτε βασίζεται στην ενοχή. Είναι επιλογή που αποκτά νόημα μόνο όταν ξεκινά από επιθυμία. Αδυναμία δεν είναι να πείτε ένα ειλικρινές «όχι», αλλά να είστε συνεχώς διαθέσιμοι ενώ οι αντοχές σας έχουν εξαντληθεί, απλώς για να μη δυσαρεστήσετε κανέναν. Να ακούτε και να φροντίζετε πρώτα τον εαυτό σας!